Didim Kerameti
Küçük Asya’nın antik çağdaki en önemli kehanet yeri Didim, Ege Kıyısında, Kuşadası ile Bodrum arasında yer alır. Türkiye’de bulunan en büyük antik tapınak olan Didymaion da burada bulunmaktadır.
Didim’de MÖ 11. Yüzyıldan beri yeryüzünü simgeleyen tanrıça Gaia onuruna kutsal bir tapınak bulunmaktaydı. Burası MÖ 8. Yüzyıldan itibaren ise ikiz tanrılar Apollon ve Artemis’e saygı gösterilen bir tapınak olmuştur. Bu keramet bölgesi zamanında çok rağbet gördüğünden ve yakından ve uzaktan göçmenler, halk ve Krallarda bir yol göstermenin karşılığında değerli kurbanlar getirdiğinden Papazlar devasa bir tapınağın inşaat edilmesine karar vermişlerdir. Eski zamanda buraya yakında bulunan Milet şehrinden kutsal yol diye adlandırılan yol üzerinden ulaşılmaktaydı. Bu yol 16 km uzunluğu sahip olup her iki tarafında heykeller bulunmaktaydı ve burada dini törenlerde yapılmaktaydı.
Tapınak tamamlanmasına yakın aşağı yukarı MÖ 494 yılında Persler tarafından harap edilmiştir. MÖ 4. Yüzyılda ise daha büyük ve görkemli bir tapınağın yapımına başlanmıştır ancak bu devasa proje yüksek masraf ve çeşitli savaş dönemlerinden dolayı bitirilememiştir. Takriben 600 yıl sonra yapım işleri bırakılıp inşaatı bitirme planından vazgeçilmiştir. Kalıntılar zaman içinde Kale olarak bir kısmı ise Kilise olarak hizmet vermiştir. Tapınağın yeni mimarisi hiçbir zaman bitmemiş olsa da kalıntılar kesinlikle görülmeye değer ve etkileyici olup tesisin büyüklüğü hakkında ipucu vermektedir. Tapınağın ana meydanı 20 m yükseklikte sütunların bulunduğu yuvarlak bir hol ile çevrilidir. Sadece Papazların girebildikleri keramet odasının büyük pencerelerden ise halka kerametler iletilmekteydi. Burada Adyton denilen kutsal ve gizli oda ve tünel benzeri iki yoldan ulaşılan bir iç avlu bulunmaktaydı. Burada ise Apollon’un çıplak heykeli bulunan bir başka ufak tapınak (Naiskos) yer almaktaydı.
Tesis’in kazılarına 19. Yüzyılda başlanmış ve günümüzde Alman Arkeolojik Enstitüsü liderliğinde halen sürdürülmektedir. Tapınak tesislerinin dış ölçüleri takriben 50 X 100 metredir. Toplam yüz adetten fazla olduğu söylenilen iki metre çapındaki sütunlardan bazıları halen tam veya kısmen görülebilmektedir. Medusa kafaları ve sütun süslemeleri de iyi korunmuş durumdadırlar.
Tapınak tesisleri Didim beldesinde olup deniz kenarında bulunan tatil beldesi Altınkum’a çok yakındır. Böylece Didymaions ziyaretinden sonra burada yüzerek serinlemek mümkündür.
